Տրամադրվող գումարով մատչելի սայլակ չեն կարողանում գնել (տեսանյութ)
Հաշմանդամության կարգ ստանալու համար անձը ստիպված չի լինի թղթապանակով ներկայանալ բժշկասոցիալական հանձնաժողով: «Վերացնում ենք թղթային, էլեկտրոնային տեղեկատվության փոխանակությունը: Հաջորդ նորամուծությունը ներդրվում է անձի առողջական վիճակի օգտաքարտի ինստիտուտը: Դա մի փաստաթուղթ է, որում առկա է համապարփակ տեղեկատվություն այդ նույն անձի առողջական վիճակի վերաբերյալ»,- ասում է Աշխատանքի եւ սոցիալական հարցերի փոխնախարար Սմբատ Սայիյանը: Նորամուծությունները ուժի մեջ են մտնելու 2018 թ-ից: Հայաստանում մնում է խնդրահարույց հաշմանդամության կարգի տրամադրման գործընթացը: Ըստ օրենքի՝ ՀՀ-ում հաշմանդամության կարգ է ստանում այն անձը, ով ունի հիվանդություն, վնասվածք, խեղում, որը բերում է օրգանիզմի կայուն խանգարման եւ կենսագործունեության սահմանափակման։ «Եթե անձը չունի ֆունկցիայի կայուն չափավոր խանգարում, ապա նա հաշմանդամ չի կարող ճանաչվել, որովհետեւ կենսագործունեության խանգարում չկա»: Շատ են լինում դեպքերը, երբ անձին տրամադրվում է հաշմանդամության կարգ, սակայն հաջորդ տարի նրան մերժում են: Աշխատանքի եւ սոցիալական հարցերի նախարարության բժշկասոցիալական փորձաքննության գործակալության համակարգող խորհրդատու Անուշ Սիմոնյանը պարզաբանում է՝ գոյություն ունի կառավարության որոշում, ըստ որի, եթե անձի կլինիկական կամ վերակագնողական կանխատեսումն անորոշ է եւ հակում ունի անբարենպաստի վերածվելու հիվանդությունը, ապա մեկ տարի ժամկետով հաշմանդամություն է սահմանվում: Հետագա դիտարկումը ցույց է տալիս, որ նրա մոտ չկա ֆունկցիայի խանգարում եւ դրա համար մերժել են հաշմանդամությունը: Այս տարվա 10 ամիսների տվյալներով 49722 անձ դիմել է բժշկասոցիալական փորձաքննության համար, նրանցից հաշմանդամություն ունեցող չի ճանաչվել 9931՝ այսինքն դիմողների 20 տոկոսը: Փոփոխությունների արդյունքում, լսողության եւ տեղաշարժման խնդիրներ ունեցող անձանց պետությունը տրամադրում է հավաստագրեր՝ լսողական սարքեր եւ սայլակներ ձեռք բերելու համար: «Շուկայում բավականին մրցակցային միջավայր է ձեւավորվել: 4-5 կազմակերպություններ արդեն դիմել եւ հավաստագրվել են նախարարության կողմից եւ արդեն ծառայություններ են մատուցում: Սա նշանակում է, որ քաղաքացին իրեն հատկացված հավաստագրով կարող է այցելել ցանկացած այդպիսի ծառայություն մատուցող կազմակերպություն, ձեռք բերել իր կարիքներին համապատասխան պարագաներ՝ լսողական սարք կամ սայլակ»,- ասում է Աշխատանքի եւ սոցիալական հարցերի նախարար Արտեմ Ասատրյանը: Այս տարի նախատեսված է 1100 լսողական սարքերի եւ շուրջ 600 սայլակների տրամադրում: Սայլակների տրամադրման համար 95,000 դրամ է սահմանված, իսկ լսողական սարքերի համար 30,000 դրամ: Հաշմանդամների «Փյունիկ» միության Գյումրու մասնաճյուղի ծրագրերի ղեկավարը սակայն նշում է՝ հավաստագրի գումարի չափը որոշ դեպքերում բավարար չէ՝ լսողական սարքեր կամ սայլակ ձեռք բերելու համար: Արդեն 30 անձ է նման խնդիր բարձրացրել: «Հաշմանդամություն ունեցող անձը մոտենում է, փորձում է սայլակը, դա մատչելի չէ եւ երբ մատչելին է ընտրում, դա ավելի բարձր գնի է լինում: Մեզ համար ուղղություն է տրված ընտրելու մեզ համար մատչելի, վերջապես մեզ զգանք մեր նստատեղին հարմար եւ հիմա նորից հարմար չենք զգում, որովհետեւ գումարային ցենզը խանգարում է մեզ ընտրելու սայլակ»,- ասում է Արմենուհի Նիկողոսյանը: Նա մեկ խնդիր էլ է առանձնացնում՝ հավաստագրերի մեջ չկան քայլակներ եւ հենակներ, որոնք եւս անհրաժեշտ են: