Բացել լրահոսը Փակել լրահոսը
A A

Բռնաճնշումների զոհերը հիշում են  ստալինյան տարիները (տեսանյութ)

Քաղաքականություն
stalin1

72 ամյա Մարալ Դուրգարյանը վերհիշում է, թե ինչպես է 1949թ-ի ստալինյան բռնաճնշումների զոհը դարձել իր ընտանիքը: Բեյրութից հայրենադարձված նրանց 10 հոգանոց ընտանիքը որպես դաշնակցականներ աքսորվել է  Սիբիր, որտեղ էլ մնացել են 7 տարի: «Մենք 4 քույր էինք , 3 եղբայր, հայրս, մայրս ու տատիկս, մենք մշեցի ենք:  Սկզբից մեզ տարան մի հատ կանյուշնյա՝  ձիերը պահելու  տեղը, այնտեղ էլ բոլորը խառը ապրում էինք, 50  աստիճան ցուրտ: Մի տարի անց  ռուսական դպրոց սկսեցի  գնալ, սովորեցինք, մի կերպ այդպես ապրեցինք»,-«Ա1+»-ի հետ զրույցում պատմեց Մարալ Դուրգարյանը: Վերջինս հիշում է   տարիները, որոնք ինչպես ինքն է որակում՝ գոյատևման էին: «Տավառնիյ վագոնով 13 օր մենք գնացել ենք:  Չեք պատկերացնի, ինր սարսափելի վիճակ էր, որ մարդուն  տանեն  ու Սիբիրում անտառի մեջ  գցեն:  Քույրս տաիքով մի քիչ մեծ էր , գնում էր անտառներ էին կտրում,  մի հատ գետ կար այնտեղ,  գերանները, որ կտրում էին այդ գետով  անցկացնում էին , շատ-շատերն էլ այնտեղ մահացան, խեղդվեցին , ջուրը ընկան»: 1953թ-ին՝  Ստալինի մահից հետո միայն հազարավոր մարդիկ կարողացան վերադառնալ  իրենց տները:  Նրանց թվում էր նաև Դուրգարյանների ընտանիքը: Նրանք 1956թ-ին վերադարձան  Հայաստան: «Այստեղ  որ եկանք՝ քույրս թոքերի  թոքախտ եղավ , 32 տարեկան մահացավ, եղբայրներս թոքախտից մահացան»,-նշեց տիկին Մարալը: 1994թ-ից  Հայաստանում  հունիսի 14-ը նշվում է որպես քաղաքական բռնաճնշումների ենթարկված ԽՍՀՄ քաղաքացիների հիշատակի օր:  ԽՍՀՄ քաղաքական բռնությունների զոհերի հուշարձանի մոտ հավաքվածներն այսօր իրենց հարգանքի տուրքն էին մատուցում: «Հիմա  Ռուսաստանն  ունի  ԽՍՀՄ  բռնությունների զոհ պատժված ժողովուրդների ցանկ, որի մեջ հայերը չկան, դրանք սովորաբար դեպորտացված ժողովուրդներն են: ԽՍՀՄ էթնիկ դեպորտացիաների մեջ կա 4 հայկական դեպորտացիա՝ 1937թ-ի կա, համշենահայերը կան, Ղրիմի հայեր կան 9000 հայ է աքսորվել  և 1949թ-ի մեծ դեպորտացիան, որի թիվը մենք հստակ չգիտենք»,-մեզ հետ զրույցում ասաց ազգագրագետ Հրանուշ Խառատյանը: stalin2 Բռնադատվածների մասին Հայաստանի Հանրապետության օրենքը,  տիկին Խառատյանի պնդմամբ՝ չի գործում: Այս կապակցությամբ նա շեշտեց. «Մենք ունենք բռնադատվածների մասին մի խեղճուկրակ,  անատամ օրենք , որը խեղճուկրակ սոցիալական խնդիր ունի լուծելու, որն էլ  չի իրականացնում ՝ այդ բռնադատվածների , նրանց ժառանգների  տրանսպորտային, առողջապահական, դեղորայքի զեղչեր, կոմունալ զեղչեր և այլն, այսինքն օրենքը կա, բայց իրականում այս բոլոր թվարկվածները  չկան»: Ազգագրագետը ցավով է նկատում, որ խնդրին պետական հնչեղություն չի տրվում, ինչի արդյունքում այն դուրս է մնում թե հետազոտական, թե հանրային ուշադրությունից և թե քաղաքական գործընթացներից: Մանրամասները՝ տեսանյութում